Już dziś, 20 sierpnia, rozpoczyna się 15. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Retroperspektywy. Tegoroczna edycja, odbywająca się pod hasłem „WY­WROTY”, potrwa do 30 sierpnia i połączy teatr, taniec, muzykę, performans oraz Nowy Cyrk. Jedną z festiwalowych przestrzeni będzie łódzka Fuzja, gdzie publiczność zobaczy spektakle i koncert. Bilety dostępne online.

Świat nieustannie zmienia perspektywę - zmieniają się języki, relacje, granice i sposoby komunikowania się. Tegoroczne „WY­WROTY” są zaproszeniem do świadomego odwrócenia perspektywy, wyjścia poza utarte schematy i spojrzenia na rzeczywistość z innej strony.

Organizowany przez Teatr CHOREA od 2010 roku Międzynarodowy Festiwal Teatralny Retroperspektywy od lat tworzy przestrzeń dla artystów, którzy eksperymentują z formą i łączą teatr, taniec, muzykę, performans oraz sztuki wizualne. W tym roku szczególne miejsce w programie zajmuje również Nowy Cyrk - dziedzina wykorzystująca akrobatykę, ruch, teatr i sztuki wizualne do tworzenia współczesnych, często bardzo poetyckich form scenicznych.

Festiwal rozpocznie się 20 sierpnia w Fabryce Sztuki, gdzie odbędzie się uroczyste otwarcie. Pierwszym spektaklem będzie „Konferencja Ptaków” Teatru CHOREA, a wieczór uzupełnią otwarcie wystawy „Kółko Graniaście” Jana Mażewskiego, instalacja „PlastSupper” oraz DJ set DJ Papa Bo Selektah.

W kolejnych dniach publiczność będzie mogła zobaczyć zarówno przedstawienia polskich zespołów, jak i projekty artystów zagranicznych. W programie znalazły się m.in. spektakle „Labirynt” Fabiana Krestela, „Lament / رِثاء” Aurory Lubos, „Grief//bot” Teatru Kombinat, „Grzech Py­chy / Hubris” Ashera Leva, a także premierowy „Brainrot” Międzypokoleniowej Grupy Teatralnej i Teatru CHOREA.

Istotną część programu stanowi taniec i Nowy Cyrk. Widzowie zobaczą m.in. włoski spektakl taneczny „Radar”, „Kocham balet” Komuny Warszawa, a także projekty realizowane w ramach rezydencji tanecznej „Unlocking the source” Roberta Haydena. Program uzupełnią warsztaty oraz pokaz pracy rezydencyjnej.

Retroperspektywy to również muzyka. W festiwalowym programie znalazły się koncerty The Tiger Lillies, SIKSY oraz Ivo Dimcheva, a także występy DJ-skie. Muzycznym zwieńczeniem festiwalu będzie premiera koncertu „Odyseja” Chóru Spółdzielczego i Teatru CHOREA.

Organizatorzy przygotowali także propozycje dla dzieci i młodzieży, wśród nich „Show Show Riksza”, „Piste, piste, piste”, „Common Ground” oraz „Spektrum”. Ważną częścią festiwalu będą również rozmowy i debaty poświęcone współczesnej sztuce. Publiczność będzie mogła uczestniczyć m.in. w „Intelektualnych akrobacjach”, debacie „Recykling porażki” oraz wydarzeniach towarzyszących spektaklom.

Nie zabraknie spotkań z twórcami. Spotkania pospektaklowe prowadzone przez Tomasza Domagałę będą okazją do rozmowy o prezentowanych przedstawieniach, ich tematach i procesach twórczych. W programie znalazło się także wyjątkowe spotkanie z Mają Komorowską, a finałowy dzień przyniesie debatę „Rewolucja, szaleństwo, queer”.

Ważnym elementem tegorocznej edycji jest międzynarodowy charakter programu. W Łodzi pojawią się artyści m.in. z Wielkiej Brytanii, Włoch, Belgii, Niemiec, Finlandii, Izraela, Ukrainy, Bułgarii, USA, Białorusi i Holandii. Ich obecność pozwoli spojrzeć na współczesny teatr i sztuki performatywne z wielu perspektyw.

Retroperspektywy w Fuzji - program już od soboty

„Labirynt” - sztuka, która powstaje na oczach widzów

22 sierpnia w Maszynowni Fuzji zaprezentowany zostanie spektakl „Labirynt” belgijsko-niemieckiego artysty Fabiana Krestela. To niezwykłe połączenie nowego cyrku i sztuk wizualnych, w którym żonglerka staje się narzędziem tworzenia obrazów. Ruch, rytm i precyzja prowadzą do powstawania kolejnych kompozycji wizualnych, a publiczność obserwuje proces twórczy na żywo. Spektakl odbędzie się o godz. 16:00, 17:00 i 18:00. „Labirynt” trwa około 30 minut i jest prezentowany w języku angielskim. Wydarzenie przeznaczone jest dla widzów od 5. roku życia.

„Common Ground” - siła współpracy

27 sierpnia w Elektrowni Fuzji wystąpi międzynarodowy kolektyw Common Ground ze spektaklem „Common Ground”. To pełne energii widowisko nowocyrkowe, w którym akrobatyka, humor i muzyka na żywo stają się punktem wyjścia do opowieści o współpracy, zaufaniu i budowaniu wspólnej przestrzeni.

Sześciu artystów podejmuje na scenie kolejne wymagające wyzwania, wykorzystując m.in. akrobatykę zespołową, trapez i chiński słup. Spektakl jest bez słów, trwa 75 minut i przeznaczony jest dla widzów bez ograniczeń wiekowych. Początek o godz. 19:00.

„Spektrum” - cyrk, światło i iluzja

28 sierpnia w Elektrowni zaprezentowane zostanie „Spektrum” Fundacji Sztukmistrze - spektakl łączący nowy cyrk, żonglerkę, teatr fizyczny i taniec współczesny. Czwórka artystów tworzy na scenie pełen iluzji i humoru świat, w którym przedmioty, światło i ludzkie ciało nieustannie zmieniają swoje znaczenie. Żonglerka i akrobatyka stają się tu językiem opowieści, a precyzyjnie zaplanowane działania prowadzą do zaskakujących i często zabawnych sytuacji. Spektakl trwa 50 minut, jest bez słów i przeznaczony dla publiczności bez ograniczeń wiekowych. Początek o godz. 18:00.

„Odyseja” - muzyczna podróż ku wspólnocie

Festiwalowy program w Fuzji zakończy 30 sierpnia premierowy koncert „Odyseja” Chóru Spółdzielczego i Teatru CHOREA. To muzyczna podróż przez różne epoki, tradycje i style, inspirowana motywem wędrówki znanym z homeryckiego mitu. Trzydziestoosobowy Chór Spółdzielczy pod kierownictwem Grzegorza Wierusa i Eliny Tonevej zaprosi publiczność do wspólnego poszukiwania harmonii, bliskości i poczucia wspólnoty. „Odyseja” łączy śpiew, ruch i teatralną ekspresję, prowadząc od doświadczenia straty i niepokoju ku nadziei, radości i spotkaniu z drugim człowiekiem. Koncert rozpocznie się o godz. 20:00 w Elektrowni Fuzji. Potrwa około 60 minut. Wydarzenie przeznaczone jest dla publiczności bez ograniczeń wiekowych; koncert ma charakter głównie stojący, z ograniczoną liczbą miejsc siedzących.

Jeden festiwal, wiele perspektyw

Program 15. edycji Retroperspektyw obejmuje wydarzenia teatralne, taneczne, muzyczne i performatywne oraz propozycje dla dzieci i młodzieży. Festiwalowe wydarzenia odbędą się w różnych przestrzeniach Łodzi, m.in. w Fabryce Sztuki, Fuzji oraz Centralnym Muzeum Włókiennictwa.

Retroperspektywy stawiają na artystyczne ryzyko, eksperyment i spotkanie z publicznością. „WYWROTY” mają być nie tylko hasłem tegorocznej edycji, ale także zachętą, by na chwilę stracić grunt pod nogami i zobaczyć rzeczywistość inaczej.

15. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Retroperspektywy „WY­WROTY” odbędzie się w Łodzi w dniach 20-30 sierpnia 2026 roku. Wydarzenia festiwalowe w Fuzji, z wyjątkiem bezpłatnego „Show Show Riksza”, są biletowane.

Na wszystkie wydarzenia w Fuzji obowiązują bilety w cenach 20 zł (early bird), 25 zł (bilet branżowy) i 30 zł (normalny). Wyjątkiem jest premierowa „Odyseja”, na którą bilety kosztują 40 zł (early bird), 50 zł (ulgowy), 70 zł (normalny) oraz 25 zł (branżowy).

Pełny harmonogram, opisy spektakli oraz informacje o biletach dostępne są na stronie internetowej i w mediach społecznościowych festiwalu. Bilety są już dostępne za pośrednictwem Biletomatu. Bilety branżowe dla pracowników kultury można również kupić przed wydarzeniami w biurze festiwalowym.

Organizatorem festiwalu jest Fabryka Sztuki w Łodzi.

Fuzja znajduje się przy ul. Milionowej 6a w Łodzi, z wejściem również od ul. Tymienieckiego 11. Dzięki połączeniu historycznej architektury, zielonych przestrzeni i współczesnego programu kulturalnego kompleks jest dziś jednym z ważnych miejsc spotkań mieszkańców Łodzi.

Fuzja to flagowa inwestycja Echo Investment prowadzona w centrum Łodzi na terenie dawnych zakładów fabrycznych Karola Scheiblera. Wielofunkcyjny projekt powstaje na obszarze 8 ha w otoczeniu historycznej zabudowy, która zyska nowe funkcje. Inwestycja po wielu latach od upadku zakładów Uniontex powraca do Łodzi jako pełnoprawna część miasta z ofertą kulturalną, rozrywkową, gastronomiczną, usługowo – handlową, a także budynkami mieszkalnymi, nowoczesną powierzchnią biurową, miejskim placem (Ogrody Anny) i otwartymi, zielonymi terenami wspólnymi. Łącznie na 8 ha zlokalizowane będą 22 budynki, z czego 15 to obiekty historyczne. Za część mieszkaniową inwestycji odpowiedzialny jest Archicom, należący do Echo Group. Łódzka Fuzja zdobyła dwie najbardziej prestiżowe nagrody na światowym rynku nieruchomości - MIPIM Awards 2025 w kategorii Best Urban Regeneration Project oraz Special Jury Award. Wielofunkcyjny kompleks został doceniony za przywrócenie lokalnej społeczności historycznego obszaru miasta w duchu zrównoważonego rozwoju. Za projekt odpowiada pracownia architektoniczna Medusa Group.